Omdat ik nog niet genoeg hobby’s had, heb ik er sinds een klein jaartje weer eentje bij gekregen. Deze is gelukkig wel heel goed te combineren met mijn andere hobby namelijk, houtbewerken. Het gaat om fineren, dit is simpel gezegd met heel dun hout mozaïeken. Ik krijg de laatste tijd vaak de vraag hoe dit in zijn werk gaat, het werd daarom toch eens hoog tijd om hier een blog aan te gaan wijden.

Wat is houtfineer

Houtfineer is gesneden of gestoken hout van een boomstam, circa 0,6 mm dik. Het is een natuurlijk materiaal en daardoor verandert het nog vaak van kleur, en zal je nooit twee dezelfde soorten houtfineer vinden. Het wordt het meest toegepast bij de goedkopere soorten hout zoals MDF en spaanplaat, er wordt dan aan 1 of 2 zijdes fineer geplakt zodat de plaat eruit ziet als massief hout. Deze platen worden vooral toegepast bij keukens en de grotere wandmeubels.

Net zoals massief hout heeft elk soort houtfineer zijn eigen kenmerken, zoals het fineer van fruitbomen is zachter en heeft geen duidelijke nerf en kan je dus goed gebruiken voor de wat ingewikkelde vormen. Maar er zijn ook houtfineersoorten die juist heel breekbaar zijn, maar wel een duidelijk nerf/tekening hebben.

Materialen

Om te kunnen gaan fineren heb je een aantal basismaterialen nodig, deze zijn redelijk overzichtelijk.

• houtfineer
• ontwerp
• scalpel (scherp mesje)
• ondergrond
  • waarop het fineer moet komen, ik gebruik vaak multiplex
• schilders tape
• liniaal
• houtlijm
• lijmklemmen

Voor het afwerken van je houtfineer is het aan te raden om een verfkrabber te hebben, maar met een fijnkorrelig schuurpapier kom je ook een heel eind. Verder voor de afwerking kan je olie of meubelwas gebruiken, om het hout te beschermen tegen vuil en water.

Bij het uitzoeken/bepalen van het ontwerp kan je letten op vooral veel rechte lijnen en niet te kleine stukjes. Omdat je met hout werkt kan het best lastig zijn om een ronde vorm te maken, hout breekt graag af bij de nerfrichting. Ik maak vaak gebruik van een ontwerp die ik eerst op de computer heb gemaakt en dan uitprint (zoals boven op de foto te zien is). Als je echt twijfelt of het een juist ontwerp is, kan je het altijd eerst met gekleurd karton proberen te maken, dan merk je al snel of het haalbaar is om met hout te maken.

Aan de slag!

Als je eenmaal heb bedacht wat je gaat maken en de juiste ondergrond hebt gekozen kan je aan de slag! In principe is het geen hogere wiskunde, je plakt je ontwerp vast aan stukje basisfineer. Je snijdt volgens je patroon het stukje hout weg, daardoor ontstaat er een gat. Je plakt dan een ander stuk houtfineer eronder, zodat je het gat kan gaan vullen met een ander stukje fineer. Je volgt de lijnen die je eerder hebt weggesneden zodat het andere stukje fineer er precies in past. Wanneer dit gelukt is plak je het vast met schilders tape, dit proces herhaal je totdat je je hele ontwerp hebt gesneden.

Er is vooral veel geduld voor nodig en precisie. Om het nog duidelijker te maken hoe dit proces is zijn werk gaat, heb ik een klein filmpje gemaakt, deze is te zien op YouTube (zie hieronder voor de link).

Als het allemaal naar tevredenheid is geworden, wordt het tijd om het stuk fineer vast te gaan plakken aan de ondergrond. Ik gebruik hier vaak multiplex voor. Dit is een makkelijk soort plaatmateriaal om nog te bewerken en heeft als voordeel dat het al een houtlook heeft dus je niet beide zijde hoeft te fineren.

Belangrijk is dat je het materiaal goed klemt met een aantal lijmklemmen, bij kleine projecten zou een bankschroef of een ouderwetste boekenpers ook al afdoende zijn.

Afwerking

Nadat het project een aantal uur in de klemmen heeft gezeten, wordt het tijd om het eindresultaat te gaan bekijken. De tape die het fineer op zijn plek heeft gehouden kan er voorzichtig afgehaald worden. Met behulp van een verfkrabber kunnen de lijmresten van het tape worden verwijderd en eventueel kleine hoogteverschillen. Eventueel kan er nog met een fijnkorrelig schuurpapiertje over heen gegaan worden om het helemaal mooi glad te maken en met de schuurstof de kleine kiertjes op te vullen.

Inmiddels heb ik al heel wat projecten gemaakt met houtfineer, als je eenmaal de mogelijkheden ontdekt, gaat er een hele wereld open. Hieronder heb ik een aantal projecten uitgelicht die ik de afgelopen jaar heb gemaakt. En dan zie je dat ook de rondere vormen inmiddels mogelijk zijn voor mij.

Mocht je nu denken die onderzetters wil ik thuis ook wel! Laat dan even een berichtje achter, en voor je het weet ben je dan trotse eigenaar van unieke handgemaakte onderzetters, of uiteraard een ander product. Want zoals je op bovenstaande foto’s kan zien, zijn de mogelijkheden eindeloos!

Tot het volgende TT project!